Khai mạc COP31 – Hội nghị của hành động

Ngày 9/11, Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP31) chính thức khai mạc tại thành phố Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.

Những quyết định tại COP31 được kỳ vọng góp phần định hình khuôn khổ thực thi Thỏa thuận Paris về ứng phó với biến đổi khí hậu từ nay đến năm 2030, khi các quốc gia cần tăng tốc hành động để thu hẹp khoảng cách giữa cam kết hiện tại và mục tiêu khí hậu toàn cầu.

Những vấn đề trọng tâm định hình COP31

Đại diện nước chủ nhà, ông Murat Kurum, Bộ trưởng Môi trường, Đô thị hóa và Biến đổi hhí hậu Thổ Nhĩ Kỳ – Chủ tịch Hội nghị COP31 cho biết, Thổ Nhĩ Kỳ muốn COP31 trở thành một “COP thực thi” trên cơ sở các cuộc đối thoại, sự đồng thuận giữa các Bên và thống nhất hành động.

Ông Murat Kurum hối thúc các bên đi đến “Cam kết điện khí hóa toàn cầu đến năm 2035”, nhằm nâng tỷ lệ điện năng tiêu thụ trong tổng năng lượng tiêu thụ toàn cầu lên 35% vào năm 2035. Ông cũng kêu gọi các quốc gia thực hiện các cam kết về tài chính khí hậu, bao gồm huy động ít nhất 300 tỷ đô la mỗi năm cho các nước đang phát triển vào năm 2035.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Thư ký điều hành UNFCCC Ông Simon Stiell yêu cầu chuyển trọng tâm từ đưa ra các cam kết sang triển khai giải pháp thực chất, biến những mục tiêu khí hậu toàn cầu thành hành động cụ thể ở cấp quốc gia.

Kể từ khi Thoả thuận Paris về biến đổi khí hậu được thông qua, các cam kết khí hậu đã tạo ra những thay đổi đáng kể đối với hệ thống chính trị và thị trường toàn cầu. Hiện nay, 90% dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn có chi phí thấp hơn so với các nguồn nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện vẫn chưa đáp ứng yêu cầu và lợi ích chuyển đổi chưa được phân bổ công bằng giữa các quốc gia.

Ông kêu gọi COP31 tập trung tìm kiếm giải pháp tăng gấp ba nguồn tài chính dành cho thích ứng, tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận các nguồn vốn đã cam kết, đồng thời thúc đẩy mục tiêu tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo toàn cầu vào năm 2030. Các giải pháp trọng tâm là phát triển hệ thống truyền tải điện xuyên biên giới, đẩy nhanh điện khí hóa và cắt giảm mạnh phát thải khí mê-tan, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí và xử lý chất thải.

Về tài chính khí hậu, Thư ký Điều hành UNFCCC nhấn mạnh, các cuộc đàm phán phải làm rõ phương thức đạt được mục tiêu huy động 300 tỷ USD/năm từ các nước phát triển và lộ trình huy động 1.300 tỷ USD/năm trên phạm vi toàn cầu đến năm 2035. Các quốc gia đang phát triển cần được tạo điều kiện tiếp cận nguồn tài chính, công nghệ và cơ hội hợp tác để nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. COP31 diễn ra trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, gây tổn thất đối với cộng đồng và nền kinh tế trên toàn cầu.

Theo ông Simon Stiell, không một hội nghị nào có thể tự mình giải quyết khoảng cách giữa khoa học và thực tiễn. Điều quan trọng là các quốc gia phải liên tục mở rộng và triển khai những giải pháp hiện có, đồng thời củng cố hợp tác để tạo ra tiến bộ nhanh hơn.

Ông Chris Bowen, Bộ trưởng Khí hậu và Năng lượng Úc – Chủ tịch Đàm phán COP31 cho biết: Chương trình nghị sự năm nay rất đồ sộ với hơn 160 nội dung và 60 nhiệm vụ đàm phán độc lập.  Ông nhấn mạnh yêu cầu chuyển các cam kết thành nguồn lực thực tế, bảo đảm tài chính được giải ngân nhanh hơn, thủ tục tiếp cận đơn giản hơn và phân bổ công bằng hơn. Các bên cần củng cố danh mục dự án tiềm năng, huy động nguồn lực từ cả khu vực công và tư nhân, đồng thời bảo đảm dòng vốn đến được với những quốc gia và cộng đồng cần hỗ trợ nhất.

Bên cạnh huy động tài chính, Chủ tịch Đàm phán COP31 lưu ý yêu cầu củng cố năng lực thích ứng và chống chịu trước biến đổi khí hậu. Các quốc gia cần được hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu tốt hơn, phát triển cộng đồng vững mạnh, hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm và nâng cao năng lực thể chế. Trong đó, ưu tiên những quốc gia chịu rủi ro khí hậu lớn nhất để họ chủ động chuẩn bị, ứng phó và phục hồi sau thiên tai.

Đoàn Chủ tịch khởi xướng xây dựng Quyết định bao trùm của COP31 trên cơ sở sự tham gia, đồng thuận cao nhất của các Bên. Quyết định này phản ánh tính cấp bách của việc ứng phó các thách thức khí hậu, tôn trọng hoàn cảnh riêng của từng quốc gia, đồng thời đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm duy trì mục tiêu kiềm chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5 độ C, nâng cao khả năng chống chịu và tăng cường hợp tác quốc tế.

Lộ trình hành động tiếp nối kết quả COP30

Trong khuôn khổ lễ khai mạc, ông André Aranha Corrêa, Chủ tịch COP30 thông tin về hai lộ trình hành động quan trọng nhằm cụ thể hóa kết quả Đánh giá nỗ lực toàn cầu (GST) theo Thỏa thuận Paris từ Hội nghị COP30 năm 2025.

Lộ trình thứ nhất tập trung vào chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch trong các hệ thống năng lượng theo hướng công bằng, có trật tự. Trọng tâm là thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng, giảm dần sự phụ thuộc vào than, dầu và khí đốt, đồng thời bảo đảm quá trình này phù hợp với điều kiện phát triển, an ninh năng lượng và năng lực thực hiện của từng quốc gia.

Lộ trình thứ hai hướng tới ngăn chặn và đảo ngược tình trạng mất rừng, suy thoái rừng vào năm 2030. Qua đó, bảo vệ các hệ sinh thái rừng, duy trì khả năng hấp thụ carbon tự nhiên và đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu.

Chu Hương (Đưa tin từ Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ)

Nguồn: Bộ NN&MT